Uitgaan is loslaten. Je hoofd leegmaken en feesten met vrienden. En soms vervagen in die sfeer ook grenzen. Het is normaal dat je niet altijd weet hoe je gepast kan reageren op ongewenste situaties bij jezelf of in je omgeving. Met onderstaande tips helpen we je daarmee graag op weg.
Wat is seksueel grensoverschrijdend gedrag?
Het is moeilijk om seksueel grensoverschrijdend in één definitie te vatten. Jouw grenzen kunnen verschillend zijn van die van anderen, of veranderen afhankelijk van de context waarin je bent. Zo zal je tijdens je werk andere verwachtingen hebben dan tijdens het uitgaan.
Bij Safe ’n Sound baseren we ons op de definitie van Sensoa: elke vorm van seksueel gedrag dat over iemands grenzen gaat, valt onder de noemer van seksueel grensoverschrijdend gedrag.
Dat kan met of zonder fysiek contact zijn — dus ook opmerkingen, staren of ongepaste aanrakingen tellen mee. Het maakt niet uit wie het doet, of waar het gebeurt.
Iedereen kan het slachtoffer worden, maar ook iedereen kan de grenzen van iemand anders verkeerd inschatten. Daarom is het belangrijk om een gedeelde taal te ontwikkelen, zodat we er in zulke situaties voor elkaar kunnen zijn.
Hoe weet je wat oké is en wat niet?
Lees MeerEr zijn zes voorwaarden die bepalen of seksueel gedrag respectvol en gewenst is. Is één van de zes voorwaarden niet vervuld? Dan is er sprake van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Deze voorwaarden helpen je om situaties correct in te schatten en om er gepast op te reageren, zonder te overdrijven of weg te kijken.
De zes voorwaarden:
-
Wederzijdse toestemming – Willen allebei de personen dit écht?
-
Vrijwilligheid – Is er geen druk, dwang of manipulatie?
-
Gelijkwaardigheid – Hebben beide personen een gelijke positie? Het is belangrijk dat er geen onevenwicht is, bijvoorbeeld qua machtspositie. Ook seksueel contact met iemand die véél jonger of zwakker is, is niet oké.
-
Ontwikkelings- of functioneringsniveau – Kunnen ze het allebei begrijpen en plaatsen? Als iemand bijvoorbeeld te veel alcohol heeft gedronken of zwaar onder invloed is van drugs, kan het zijn dat die persoon niet meer in staat is toestemming te geven.
-
Context – Is dit gedrag op deze plek en op dit moment gepast?
-
Impact – Vindt niemand het achteraf storend of kwetsend?
Meer info vind je via allesoverseks.be.
Bekijk je deze pagina als professional? Ga aan de slag met dit thema met het Vlaggensysteem van Sensoa.
Hoe kan je helpen als je seksueel grensoverschrijdend gedrag ziet?
Lees MeerSensoa ontwikkelde ook de 5 A-methode — vijf manieren om te reageren als je iets ziet gebeuren dat niet oké is. Kies wat bij jou en de situatie past. Er zijn verschillende dingen die je kan proberen. Maar vergeet niet: je eigen veiligheid staat voorop: grijp enkel in op een manier die goed voelt en bij de situatie past.
Klik dit blok open voor meer info over de 5 A’s.
-
Anderen betrekken – Spreek een vriend, omstaander, security of barpersoneel aan.
-
Afleiden – Soms helpt het al dat je gewoon in de buurt gaat staan. Helpt dit niet? Spreek de persoon die wordt lastiggevallen dan aan. Doe alsof je de persoon kent, vraag de weg naar de wc …
-
Afzonderen – Haal de persoon die wordt lastiggevallen weg uit de situatie. Je kan je fysiek tussen hen in zetten of je kan een van de betrokkenen personen mee nemen naar een andere plaats.
-
Aanspreken – Vraag: “Hey, alles oké hier?”
-
Aanwezig blijven – Als je op het moment zelf niet kan tussenkomen of je bent te laat, dan kan je zorgen dat je er achteraf bent voor de persoon die werd lastiggevallen.
Als je eerste poging niet werkt, probeer dan een andere manier.
Je hoeft ze niet allemaal te doen. Begin ergens. En weet: jij maakt het verschil.
Door grenzen te herkennen en te respecteren, zorg je dat iedereen zich veilig en gerespecteerd kan voelen — ook jij. En als je iets ziet dat niet klopt? Dan weet je wat te doen.
Meer info of ondersteuning nodig? Check de pagina’s over ‘Seks en grenzen’ bij allesoverseks.be.
Heb je nood aan professionele hulp na seksueel grensoverschrijdend gedrag?
Als je seksueel grensoverschrijdend gedrag hebt meegemaakt of hebt zien gebeuren, kan je nadien met veel vragen zitten. Blijf er niet mee zitten. Praat erover met een vertrouwenspersoon: iemand uit je omgeving die je goed kent en waar je je veilig bij voelt. Als je dat wil, is er ook professionele hulp beschikbaar.
Op allesoverseks.be geeft Sensoa een overzicht van de beschikbare professionele hulp in Vlaanderen.
